Littekens vertellen een verhaal
Een litteken is nooit zomaar een stukje huid dat anders aanvoelt of er anders uitziet. Het is niet alleen een teken van herstel, maar elk litteken heeft een verhaal. Een litteken is áltijd verbonden aan een moment waarop je lichaam beschadigd raakte en daarmee ook vaak aan een ervaring die je niet zomaar loslaat. Dat maakt een litteken, in essentie, altijd een klein of groot trauma. Soms is het zichtbaar, soms diep vanbinnen. Maar je lichaam onthoudt het allemaal.
De psychologische kant van een litteken
Er zijn littekens die je amper opmerkt. Maar er zijn er ook die je liever niet aanraakt. Die je niet wilt zien in de spiegel. Die verbonden zijn aan gevoelens van schaamte, verdriet, boosheid of angst. Misschien herken je je hierin:
- Het litteken van een keizersnede, dat naast trots ook schuld of teleurstelling kan meebrengen. “Het ging niet zoals ik had gehoopt”, “Het voelt als falen van mijn lichaam”. Vooral bij spoedkeizersneden komen deze gevoelens vaak voor.
- Een borstoperatie na kanker, waarbij het litteken elke dag herinnert aan ziekte en kwetsbaarheid.
- Litteken als gevolg van een ongeluk, vaak verbonden aan angst, schrik, controleverlies of fysieke pijn.
- Littekens van zelfbeschadiging, die geladen zijn met oude emoties waar je misschien liever niet naar teruggaat.
- Een klein litteken van een kinderoperatie, waarvan je met je hoofd niets meer weet, maar waarvan je lijf nog spanning vasthoudt. “Ik zie mezelf weer helemaal alleen op de operatietafel liggen”
Je hoeft deze gevoelens (nog) niet bewust te voelen om er last van te hebben. Soms merk je het alleen als vaag ongemak, spanning of een plek waar je gewoon niet graag komt met je aandacht of met aanraking. Het lichaam leeft als het ware om het litteken heen.
Wat er gebeurt als een litteken geen aandacht krijgt
Wanneer een litteken — fysiek of emotioneel — genegeerd of weggestopt wordt, sluit het zich vaak letterlijk af van de rest van je lichaam. De doorstroming neemt af, de fascia kan verkleven, en je zenuwstelsel blijft in een lichte staat van alertheid hangen.
Het lichaam blijft zich beschermen, ook al is het gevaar allang voorbij. Dit kost ongemerkt veel energie. Het kan leiden tot lichamelijke klachten, verminderde bewegingsvrijheid, of simpelweg het gevoel dat je niet meer helemaal ‘jezelf’ bent, of een onderdeel van je lichaam niet bij jou hoort.
Een zachte manier om weer ‘heel’ te worden
Ik werk niet op het litteken om het litteken te ‘fixen’. Ik werk mét het litteken en het omliggende weefsel. Met zachtheid, aandacht en afstemming op jouw tempo. Ik nodig het litteken uit om weer onderdeel te worden van jouw lichaam, van jouw verhaal — zónder spanning, zonder oordeel. Elke aanraking is een uitnodiging aan het lichaam én aan jouw verhaal: om weer te stromen, om ruimte te maken en om meer ‘heel’ te worden. Want elk litteken is uniek, en elk verhaal verdient het om gezien en gehoord te worden.
